Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 z Oddziałami Integracyjnymi im. Stanisława Staszica w Siedlcach

| Strona główna | Integracja |





„Każdy ma prawo do szczęścia i swojego miejsca w społeczeństwie”

Maria Grzegorzewska

„Słońce jest źródłem światła, ciepła, życia, radości. Jednak w nadmiarze oślepia i męczy. Trzeba ciemnych chmur i deszczu, aby życie nabrało barw tęczy . Nad dziećmi głęboko niezrozumianymi chmury są wyjątkowo gęste. A mimo to Ich życie może być również barwne i rozświetlone.”

Małgorzata Kwiatkowska

Wskazówki dotyczące dzieci z zespołem Aspergera – w oparciu o literaturę fachową z konferencji metodycznej.

Zespół Aspergera to zaburzenie ze spektrum autyzmu. Nie da się go wyleczyć, ale można nauczyć się z nim żyć!

Wąskie zainteresowania

Jednym z podstawowych objawów Zespołu Aspergera jest istnienie szczególnie silnych, niemal obsesyjnych, bardzo wąskich zainteresowań. Często dotyczą one środków transportu: pociągów, samochodów, samolotów lub też dinozaurów, narządów wewnętrznych, rodzajów zbóż. Co pewien czas zainteresowania mogą się zmieniać na inne, ale ich intensywność pozostaje ta sama.
Dziecko gromadzi na temat, który go interesuje ogromną bardzo szczegółową wiedzę, szuka informacji we wszystkich dostępnych źródłach ( czasem encyklopedia jest jedyną książką, do której zagląda, innych nie czyta ), zadręcza otoczenie powtarzającymi się pytaniami dotyczącymi swojego hobby, chętnie opowiada o tym nie zwracając uwagi, czy jest słuchane, czy nie. Używa przy tym wysoce sformalizowanego języka, encyklopedycznych zwrotów. Staje się prawdziwym ekspertem w swojej dziedzinie. Zajmowanie się swoim hobby zabiera mu znaczną część dnia, co może doprowadzić do ograniczenia aktywności w innych dziedzinach życia.

Wskazówki dydaktyczne

  • odwołuj się do zasobu wiadomości z ulubionej dziedziny ucznia z ZA podczas lekcji, aby ukazać go na tle klasy, jako osobę mądrą i kompetentną;
  • aranżuj sytuacje, w których dziecko z ZA będzie miało okazję rozmawiać z rówieśnikami na bliskie sobie tematy;
  • wykorzystaj zainteresowanie dziecka w celu podniesienia motywacji do uczenia się innych treści- np. zadania matematyczne, ćwiczenia gramatyczne i ortograficzne mogą nawiązywać do dinozaurów, którymi pasjonuje się uczeń;
  • łącz zainteresowania dziecka z aktualnie omawianymi na lekcjach tematami np. na lekcję o strefach klimatycznych Ziemi, dziecko pasjonuje się kwiatami doniczkowymi, może przygotować wiadomości o pochodzeniu roślin klasowych w odniesieniu do poszczególnych stref;
  • wykorzystaj obsesję dziecka, aby rozszerzyć wachlarz jego zainteresowań np. pasję związaną z jaszczurkami można spożytkować w celu zainteresowania go łańcuchami pokarmowymi i ekosystemem na łące;
  • nie pozwalaj dziecku z Zespołem Aspergera na nadmierne mówienie i ciągłe pytania na temat swojego hobby, nie dopuszczaj, aby zdominowało ono lekcję i pochłonęło bez reszty uwagę dziecka, wyznacz ramy czasowe wypowiedzi, ustal, że na tematy nie związane z lekcją będziecie rozmawiać na przerwie, w przypadku dziecka, które ciągle zadaje pytania – chwal, kiedy przestaje i pozwala dojść do głosu innym;


Ograniczenia w zakresie interakcji społecznych mogą objawiać się poprzez:
  • niezdolność do interakcji z rówieśnikami na poziomie wieku – dzieci te chcą mieć przyjaciół, ale nie wiedzą, jak ich zdobyć i podtrzymać tę relację;
  • słabe rozumienie wskazówek społecznych – dzieci dotknięte ZA intuicyjnie nie odczytuj mimiki twarzy, gestów ,mowy ciała, nie wyczuwaj ironii, nie zauważaj symptomów narastania konfliktu, nie rozumieją dowcipów, metafor, przysłów, zasad
  • naiwność – łatwo dają się oszukać, namówić do zrobienia złych rzeczy
  • brak wyczucia społecznego – bywają nietaktowne, nie zdają sobie sprawy, ze to co mówią może kogoś urazić
  • zachowania wynikające z egocentryzmu i braku empatii np. dziecko może nie okazywać współczucia, a nawet śmiać się z czyjegoś upadku.


Jak można pomóc
  • wspieraj ucznia z Zespołem Aspergera w kontaktach społecznych –aranżuj sytuacje, w których będzie mógł zaistnieć w grupie rówieśniczej ,wchodzić w relacje, ujawniać swoje zdolności i mocne strony np. pracując na lekcji z podziałem na grupy, powierz mu zadanie wykorzystujące jego pamięć lub zdolności rachunkowe, zorganizuj zabawy tematyczne.
  • ucz reguł właściwego postępowania społecznego – przedstaw jasno, czego się od niego oczekuje, powiedz jak to zrobić.
  • ucz dziecko zwrotów, które mogą być zastosowane w różnych sytuacjach społecznych np. zwrotów powitalnych ,podziękowań, odmowy.
  • objaśnij, co mogą czuć, myśleć, chcieć inne osoby – ta wiedza nie jest dzieciom z ZA intuicyjnie dostępna, ale możliwa na drodze rozumowego wyuczenia i treningu; pomagaj dziecku znaleźć właściwą odpowiedz emocjonalną, dobrać odpowiednie do sytuacji słowa i zachowanie; wyjaśnij, co może być nietaktowne wobec innych i dlaczego; pamiętaj, że uczeń z Zespołem Aspergera potrzebuje częstszych i dokładniejszych objaśnień niż reszta uczniów !
  • pokazuj i ćwicz z uczniem różne style wypowiedzi np. oficjalny do osób dorosłych, swobodny wobec rówieśników;
  • pomagaj w kształtowaniu się u niego takich umiejętności jak: współpraca, dzielenie się, szukanie pomocy, rozwiązywanie konfliktów ( szukanie kompromisów, elastyczność, wzajemność, przestrzeganie reguł, naśladowanie zachowań innych )
  • chroń ucznia z Zespołem Aspergera przed drażnieniem i dokuczaniem – nie zostawiaj ucznia bez opieki podczas przerw, reaguj na pierwsze symptomy niewłaściwego zachowania kolegów, chwal ich za pomoc, wyrozumiałość, cierpliwość, tolerancję, wchodzenie w pozytywne interakcje;
  • przygotuj zespół klasowy na współistnienie w nim ucznia z Zespołem Aspergera – poświęć sporo czasu na poznawanie się z kolegami z klasy – niech uczniowie opowiadają o sobie, swoich zainteresowaniach, rodzinie, zwierzętach, które kochają, ulubionych potrawach itp.; można zrobić o każdym dziecku stronę w albumie, założyć tzw. „zeszyt szczerości”, prezentować portrety uczniów na gazetce ściennej w klasie ; przeprowadź kilka lekcji ukazujących cechy charakteru, mocne i niezbyt mocne strony każdego z uczniów; zaakceptuj, że zalety należy wykorzystywać np. podczas pracy w grupach, a w sprawach trudnych dla danego ucznia trzeba mu pomóc, opracuj z dziećmi formy tej pomocy;
  • dobieraj osoby spokojne , tolerancyjne, życzliwe, ale nie uległe, jako sąsiadów z ławek dla ucznia z Zespołem Aspergera i partnerów w grupie zadaniowej; jeśli współpraca okaże się owocna, a interakcje właściwe, staraj się umieszczać ucznia z ZA stale w tej samej grupie, aby pozwolić na rozwijanie się relacji między rówieśniczych;
  • korzystaj z systemu „ pomocy koleżeńskiej” w czasie szkolnym i pozalekcyjnym;
  • ucz dziecko z Zespołem Aspergera kontrolowania swojego zachowania – sięgnij po techniki odraczania reakcji i relaksacyjne ; w razie potrzeby zapewnij mu ciche miejsce na odpoczynek .


opracowała Justyna Tchórzewska

| Strona główna | Integracja |
Góra strony
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 w Siedlcach